Een wekelijkse oefening

“Sukkelaar! Sukkelaar!”, de man snuift vol minachting, “Met een vuistslag vel ik een os!”
De moeder schudt meewarig het hoofd.
Op de grond ligt een kind. Vijf of zes jaar oud geworden.
De vrouw vermant zich en stapt op de vader af,”Akkoord, we moeten onze zoon een lesje leren, maar laten we redelijk blijven, we hoeven hem daarom nog niet dood te slaan”.

Een uur geleden. Jan zit aan tafel, hij tekent met zijn kleurpotloden een boom. Hij houd van de lindebomen in de kleuterschool, het kleurrijke spel van gouden zonnestralen tussen de fijne blaadjes fascineert hem.
Naar aloude gewoonte houdt hij zich dood als zijn vader nadert. Hij weet dat de man steevast en zogezegd per ongeluk tegen zijn arm zal opbotsen, met een morsige schreef op het tekenpapier tot gevolg. Een kleine plagerij die door zijn moeder een spel wordt genoemd, het spel van een vader met zijn zoon. Jantje weet dat verzet, ergernis of boosheid zinloos is. De straf voor spelbrekers is een half uurtje in de hoek staan. Zijn vuiligheid, de tekeningen, moet hij dan in de afvalbak gooien.
Vandaag geen duwspelletje; de vader bestudeert zijn werk, een veelkeurige boom in een krans van schitterend licht. Jan is tevreden over zijn prestatie, hij kijkt naar de man op en glimlacht, “Mooie boom”.
“Hmm”, gromt de man peinzend, “Hmm. Zeg eens jongen, wat is echte kleur van boomstammen en bladeren?”
“Eh, bruin en groen?” Het kind denkt zorgvuldig na.
“Ja, ja, Zo, zo. En waarom teken je dan een paarse boom met blauwe bladeren? En waarom al die kleuren daartussen, waar haal je die vandaan?”, de man kijkt hem spottend aan.
“Of denk je misschien dat wij achterlijk zijn? Wil je ons voor de gek houden? Die boom die je tekent, bestaat niet. Jouw boom is een leugen en liegen is verboden, dat weet je Wij willen de waarheid. Daarom opnieuw mijn vraag, waarom teken je dergelijke boom? Antwoord!”. Zijn mond verraad een ijskoude grijns.
Onthutst door deze woordenstroom en de blik van zijn vader, stamelt de kleine slechts, “Ik vind het mooi, ik …”
Nu grijpt de vader de jongen bij zijn nekvel en sleurt hem van de stoel. De man gaat wijdbeens en pal tegenover hem staan en steekt van wal.
Hij praat over een tentoonstelling van moderne kunst in Moskou. President Chroetsjew vroeg naar de betekenis van deze abstracte of vreemde schilderijen. De kunstenaars gaven een ontwijkend of onbevredigend antwoord. Of een antwoord geïnspireerd door een toevallige of minder toevallige associatie met het moment van de dag of het gemoed van de betrokken artiest. Kortom de president kreeg geen duidelijke uitleg. Typische antwoorden van oplichters, vervolgt de vader. De volgende dag werd de tentoonstelling gesloten en de kunstenaars weggevoerd naar kampen in Siberië. Het welverdiende loon voor deze artistieke oplichters, besluit de vader.
De moeder neemt over,“Mijn jongen wij willen niet dat je later mensen oplicht. Kom verscheur deze slechte tekening en beloof nooit meer zoiets te tekenen”.
Waarschijnlijk reageert Jantje te traag of met iets te weinig enthousiasme. Misschien maakt hij een afwerend, of nog erger, een verbeten gebaar om terug te vechten.
Een massieve hand treft hem recht in zijn gezicht en brandt een gloeiend spoor op zijn wang. Daarna volgen nog een paar doffe klappen tot de stenen vloertegels afkoeling voor zijn verhitte hoofd beloven.

“Ha, ha, ha, wou je vechten? Sukkelaar! Vooruit, nu is het genoeg. Opstaan! Sta op, zeg ik. Luiaard! Luiaard! Sukkelaar!”. Het slappe lichaam van de kind schokt ritmisch op de aanporrende schoppen van een grote schoenmaat.
“Luiaard! Luiaard! Sukkelaar!” Op muziek van minachting ontwaakt Jantje en tast in het ijle naar vaste grond. De vloer, het vlees van de vader en de moeder, zijn kleine wereld is een wijkend moeras. Nu laat ook zijn lichaam los en langzaam stijgt hij op. Het kind wordt voorbereid.